อาการง่วงทั้งวัน อาจไม่ใช่ความขี้เกียจ แต่เป็น ‘Social jet lag’

Social jet lag

social jet lag อีกหนึ่งสาเหตุที่บั่นทอนสุขภาพร่างกาย และทำลายประสิทธิภาพการทำงานชาวออฟฟิศ คนที่มีอาการ Social jet lag ภายนอกอาจดูเหมือนคนขี้เกียจ ง่วงซึม ไร้เรี่ยวแรง คิดอะไรก็ไม่ออก แต่จริงๆ แล้วอาการนี้สามารถอธิบายตามหลักการทางวิทยาศาสตร์ได้ ไปดูกันว่า Social jet lag คืออะไร? อาการเป็นแบบไหน? แล้วจะแก้ไขอย่างไรก่อนมันจะทำลายสุขภาพ และหน้าที่การงาน

 

Social jet lag คืออะไร?

 

หลายคนคงเคยได้ยินคำว่า Jet lag ที่เป็นอาการอ่อนเพลีย ง่วง และสมองตื้อ เกิดขึ้นกับคนเดินทางข้ามประเทศที่มีทามโซนกลางวัน-กลางคืนแตกต่างกัน ทำให้ร่างกายต้องปรับการเข้านอนตามเวลาของประเทศนั้นๆ ส่งผลให้นาฬิกาชีวภาพในร่างกายเรรวน

ซึ่งอาการอ่อนเพลีย ง่วงซึมตลอดเวลา และสมองมึนตื้อนี้ สามารถเกิดขึ้นกับคนที่ไม่ได้เดินทางข้ามประเทศได้เช่นกัน และอาการนี้มักเกิดขึ้นในวันจันทร์ หรือวันที่เริ่มต้นกลับมาทำงาน หลังจากผ่านช่วงหยุดยาว เรียกกันว่า ‘Social jet lag’

Social jet lag เกิดจากอะไร? 

Social jet lag ใช้หลักการอธิบายเดียวกันกับอาการ Jet lag คือ อ่อนเพลีย ง่วง ไร้เรี่ยวแรง สมองตื้อ สาเหตุหลักมาจากการเข้านอนไม่เป็นเวลา ส่งผลให้ Circadian Rhythms หรือนาฬิกาชีวิต นั้นปั่นป่วน

Circadian Rhythms หรือนาฬิกาชีวิตของคน มีวงจรการทำงานเท่ากับ 24 ชั่วโมง (1 วัน) ทำหน้าที่เกี่ยวกับการตื่น-หลับ ทั้งยังควบคุมการหลั่งของฮอร์โมน รวมไปถึงการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกาย

นาฬิกาชีวิตจะประสานงานกับสมอง อาศัยจดจำการขึ้นลงของดวงอาทิตย์ ผ่านรู้รับแสงบริเวณหลังดวงตา เมื่อพระอาทิตย์ขึ้นหรือฟ้าสว่าง นาฬิกาชีวิตจะปลุกให้เราตื่น หลั่งฮอร์โมนต่างๆ ปลุกระบบภายในร่างกายให้พร้อมใช้ชีวิต เมื่อพระอาทิตย์ตกหรือฟ้ามืด นาฬิกาชีวิตก็จะทำให้เรารู้สึกง่วงนอน เตรียมร่างกายเข้าสู่โหมดพักผ่อน และจะเป็นแบบนี้ซ้ำไปซ้ำมาทุกวัน

แต่ถ้ามีการปรับเปลี่ยนเวลาตื่นนอนและเข้านอน อย่างเช่น ในวันศุกร์-เสาร์ เราเข้านอนดึกและตื่นสายขึ้น 2-3 ชั่วโมง นาฬิกาชีวิตจะปรับระบบใหม่ ให้สัมพันธ์กับเวลาเข้านอน-ตื่นอนของเรา แต่เมื่อถึงคืนวันอาทิตย์เราเปลี่ยนมาเข้านอนเร็ว เพื่อที่จะตื่นแต่เช้าในวันจันทร์ นาฬิกาชีวิตของเราก็ต้องปรับระบบใหม่อีกครั้ง

 

ไม่อยากเป็น Social jet lag ทำยังไง?

 

  • พยายามเข้านอนให้เป็นเวลาทุกวัน แม้ในวันเสาร์-อาทิตย์ เพื่อปรับให้ระบบต่างๆ ในร่างกายสมดุล และไม่ทำให้นาฬิกาชีวิตสับสน วิธีนี้เป็นทางแก้อาการ Social jet lag ที่ดีที่สุด
  • ก่อนนอนควรทำร่างกายและสมองให้ผ่อนคลายที่สุด เช่น อาบน้ำอุ่นๆ จุดเทียนหอม ฟังเพลงบรรเลง หรืออ่านหนังสือ
  • ปรับสภาพแวดล้อมให้พร้อมนอน ปิดไฟให้มืดสนิท และควรลดการใช้สมาร์ทโฟน รวมถึงอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ต่างๆ ก่อนเข้านอนซัก 1 ชั่วโมง เพื่อไม่แสงสีฟ้าจากหน้าจอมารบกวนการนอนหลับ
  • ในตอนเช้าให้ปรับสภาพแวดล้อมอีกครั้ง คือเปิดไฟให้สว่าง หรือเปิดม่านรับแสง เพื่อให้แสงช่วยกระตุ้นสมอง ร่างกาย การหลั่งของฮอร์โมน และช่วยขจัดความอ่อนเพลีย ให้นาฬิกาชีวิตพร้อมเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง 
  • หากใครนอนไม่หลับ หรือหลับยาก แนะนำ นอนไม่หลับ ทำยังไงดี? มาดู 8 เทคนิคช่วยให้นอนหลับได้ แบบไม่ต้องพึ่งยา

ขอบคุณที่มาจาก : OfficeMate

ติดตาม ข่าววันนี้ ได้ที่เว็บไซต์ www.thaipostnews.com

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *